EUDR kısaca
(AB) 2023/1115 sayılı Yönetmelik, yedi emtiayı ve bunlardan üretilen ürünleri kapsar: sığır, kakao, kahve, palm yağı, kauçuk, soya ve ahşap. Bu ürünler AB pazarına ancak üç koşul birlikte sağlanırsa arz edilebilir veya AB’den ihraç edilebilir (Madde 3):
- Ormansızlaşmasız: hammadde, 31 Aralık 2020’den sonra ormansızlaştırılmış bir alanda üretilmemiş olmalı (ahşapta ayrıca orman bozulmasına yol açmamış olmalı).
- Yasal: üretim ülkesinin mevzuatına (arazi kullanım hakları, çevre, iş, vergi vb.) uygun üretilmiş olmalı.
- Beyanlı: bir durum tespiti beyanı (DDS) ile AB Bilgi Sistemi’ne bildirilmiş olmalı.
DDS’in temel unsuru, hammaddenin üretildiği tüm parsellerin konumudur: en az bir noktanın en az 6 ondalık basamaklı enlem ve boylamı; sığır dışındaki emtialarda 4 hektardan büyük parseller için poligon (Madde 2(28), Madde 9(1)(d)).
Kim yükümlü?
Yükümlülük, ürünü AB pazarına ilk kez arz eden veya AB’den ihraç eden operatördedir – Türkiye’den ithalatta bu genellikle AB’deki ithalatçıdır. Türk ihracatçı AB Bilgi Sistemi’ne kendisi beyan vermez. Ancak pratikte:
- AB’deki alıcınız parsel konumlarını ve yasallık bilgisini sizden isteyecek; veri yoksa ürünü piyasaya süremez.
- AB’de kendi şirketiniz veya şubeniz ithalatçı olarak işlem yapıyorsa, operatör odur ve DDS’i o verir.
- 2025 değişikliğinden sonra AB içindeki sonraki operatörler ve tüccarlar kendi DDS’lerini vermez; ilk operatörün DDS referans numarasını saklar ve iletirler.
Tarihler
| Tarih | Kimin için |
|---|---|
| 31.12.2020 | Kesim tarihi. Değişmedi. |
| 30.12.2026 | Büyük ve orta ölçekli operatörler; sonraki operatörler ve tüccarlar; eski AB Kereste Yönetmeliği (EUTR) kapsamındaki ahşap ürünleri için mikro ve küçük operatörler. |
| 30.06.2027 | Diğer ürünlerde, 31.12.2024 itibarıyla mikro veya küçük işletme olarak kurulmuş operatörler. |
| 30.12.2027 | (AB) 2026/2102 ile Ek I’e yeni eklenen ürünler (ör. çözünebilir kahve, bazı palm yağı türevleri). |
Türk tedarikçi için belirleyici olan, AB’deki alıcının tarihidir. Büyük veya orta ölçekli bir alıcı ya da bir ahşap ürünleri ithalatçısı veriyi 30.12.2026’dan itibaren ister – siz küçük bir firma olsanız bile.
Türkiye düşük riskli: ne anlama geliyor?
Komisyon, (AB) 2025/1093 sayılı Uygulama Yönetmeliği ile ülkeleri düşük, standart ve yüksek riskli olarak sınıflandırdı; Türkiye düşük riskli grupta. Düşük riskli ülkelerden gelen ürünlerde basitleştirilmiş durum tespiti uygulanır (Madde 13):
- Risk değerlendirmesi ve risk azaltma adımları gerekmez,
- ama Madde 9’daki bilgiler – her parselin konumu, ürün, miktar, tedarikçi ve yasallık bilgisi – yine toplanmalı ve DDS’te yer almalıdır.
Dikkat: risk sınıfı üretim ülkesine göre belirlenir. Türkiye’de kavrulan Brezilya kahvesi, Türkiye’de işlenen Fildişi Sahili kakaosu, Malezya kökenli palm türevleri veya Güneydoğu Asya kauçuğuyla üretilen lastik için Türkiye’nin düşük risk statüsü geçerli değildir; menşe ülkenin sınıfı uygulanır.
Ayrıca 2025 değişikliği, düşük riskli bir ülkede kendi ürettiğini satan mikro ve küçük “birincil operatörler” için tek seferlik basitleştirilmiş beyan getirdi (Madde 4a). Türkiye’de ormanların büyük çoğunluğu devlet ormanı olduğundan bu yol ahşapta daha çok özel ağaçlandırma sahipleri için önem taşır.
Hangi ürünler?
Bağlayıcı olan, Ek I’deki HS kodlarıdır. Türk ihracatı için önemli örnekler (2026/2102 değişiklikleri işlenmiş olarak):
| Emtia | Örnek ürünler (HS) | Not |
|---|---|---|
| Ahşap | Kereste ve levhalar (44), kağıt hamuru ve kağıt-karton (47, 48), ahşap mobilya (9403), ahşap oturma mobilyası (9401), prefabrik yapılar (9406) | Basılı ürünler (49) çıkarıldı; motorlu taşıt ve uçak koltukları 2026’da çıkarıldı |
| Kakao | Kakao çekirdeği, ezmesi, yağı, tozu (1801–1805), çikolata (1806) | Üretim ülkesi kakaonun yetiştiği ülke |
| Kahve | Kahve, kavrulmuş dahil (0901) | Çözünebilir kahve 30.12.2027’den itibaren |
| Soya | Soya fasulyesi (1201), soya unu (1208 10), soya yağı (1507), soya küspesi (2304) | Karma yem (2309) Ek I’de yok |
| Kauçuk | Doğal kauçuk (4001), yeni dış lastikler (ex 4011), bazı vulkanize kauçuk ürünleri | Kaplanmış lastikler, konveyör bantları ve 4016 eşyaları 18.09.2026’dan beri kapsam dışı |
| Palm yağı | Palm ve palm çekirdek yağı (1511, 1513), gliserol (ex 2905 45), palmitik/stearik asit (2915 70), yağ asitleri ve yağ alkolleri (ex 3823) | Bazı yeni türevler 30.12.2027’den itibaren |
Kapsam dışı: fındık (EUDR emtiası değil), sığır derisi ve deri (18.09.2026’dan beri), sentetik kauçuk. Ambalaj olarak başka bir ürünü taşımak için kullanılan malzeme (ör. paletler) de 2026/2102 ile getirilen istisnalar kapsamında olabilir – paleti ürün olarak satıyorsanız kapsamdadır.
Şimdi ne yapmalı?
- Ürünlerinizi HS koduyla eşleştirin ve Ek I’de olanları listeleyin.
- Alıcılarınızla konuşun: hangi tarihten itibaren, hangi formatta veri istiyorlar? Büyük alıcılar şimdiden tedarikçi anketleri gönderiyor.
- Hammadde tedarikçilerinizden parsel konumlarını isteyin. Orman bölmesi, ağaçlandırma parseli, kahve çiftliği – her biri için nokta veya poligon. Bu iş haftalar değil aylar sürer.
- Veriyi test edin: TRACES GeoJSON kurallarına göre kontrol edin (bkz. GeoJSON rehberi) ve 31.12.2020 kesim tarihine göre tarayın.
- Yasallık belgelerini toplayın: satış belgeleri, izinler, nakliye belgeleri, tedarikçi beyanları.
- Kayıt tutun: AB’deki operatör kayıtları beş yıl saklamak zorunda; size de aynı süre için sorulabilir.
Sorular ve cevaplar
EUDR Türk ihracatçıları doğrudan bağlıyor mu?
Doğrudan beyan yükümlülüğü AB’deki operatöre aittir. Ancak operatör parsel konumunu ve yasallık bilgisini tedarikçisinden almak zorunda olduğu için Türk ihracatçı veriyi sağlayamazsa sipariş kaybeder.
Türkiye düşük riskli olduğu için hiçbir şey yapmamız gerekmiyor mu?
Gerekiyor. Düşük risk yalnızca risk değerlendirmesini ve risk azaltmayı kaldırır; parsel konumu ve yasallık bilgisi yine zorunludur.
Hangi tarihe göre hazırlanmalıyız?
AB’deki alıcınızın tarihine göre. Büyük ve orta ölçekli alıcılar ile ahşap ürünlerinde tüm operatörler için 30.12.2026.
Kontrol edilmesi gereken parsel veriniz mi var?
Üç parsel gönderin – geometri kontrolü, risk sınıfları ve kısa bir PDF rapor ücretsiz.
Kaynaklar
- Regulation (EU) 2023/1115 (EUDR), consolidated text of 26 Dec 2025 – EUR-Lex
- Regulation (EU) 2025/2650 of 19 Dec 2025 amending the EUDR – EUR-Lex
- Commission Implementing Regulation (EU) 2025/1093 – country classification – EUR-Lex
- Commission Delegated Regulation (EU) 2026/2102 amending Annex I – EUR-Lex
- European Commission: Guidance document for Regulation (EU) 2023/1115, OJ C/2026/3896
- European Commission, DG Environment – Regulation on deforestation-free products
Bu rehber, mevzuatı 16.10.2026 itibarıyla özetler. Hukuki danışmanlık değildir; AB Resmî Gazetesi’nde yayımlanan metinler esastır. Tarama (screening) hizmetidir – sertifika veya hukuki danışmanlık değildir. Durum tespiti (due diligence) ve durum tespiti beyanı (DDS), ürünü AB pazarına arz eden operatörün sorumluluğundadır.